Arkadaş kelimesinin anlamı sözlüklerde “dost”; “iyilik ve kötülükleri paylaşan” anlamları verilmektedir. Ben sözlüklerdeki bu anlamları sorgulayacak değilim. Tabiî ki doğrudur bu anlamlar; fakat ve biraz derinlemesine inmek istiyorum bu yazımda.
Önce kelimenin kökünden başlayalım, ne dersiniz? Kelimemizin kökü “arka” dır. Arka ise; “arka taraf, sırt” anlamlarına gelmektedir. Acaba, “arkadaş” arkadan gelen demek mi? Hayır, kesinlikle değil. Ya ne demek öyleyse?… “-daş” eki hepimizin bildiği gibi, eklendiği kelimeye “paylaşan” anlamı katmaktadır. Yurttaş: Aynı yurdu paylaşan; Sırdaş: aynı sırrı paylaşan; Kardeş(>kardaş > karındaş) aynı karnı paylaşan, anlamlarına gelmektedir. Evet; “-daş” eki “arka” kelimesine eklenince “arkadaş” oluyor. O halde ne demektir? Aynı arkayı paylaşan, aynı sırtı paylaşan demektir. Peki, iki insan aynı arkayı, aynı sırtı nasıl paylaşır… Haliyle bir birine destek verirse, bir biriyle sırt sırta verirse.
Görüldüğü gibi “arkadaş” kelimesinin görünen anlamı bu kadar. Bir de bizlerin ona yüklediği, ya da yüklemek istediği anlamı, anlamları var. Sokakta, dairede, çalıştığımız işyerinde sorsak “nedir arkadaşlık?” diye sanırım yüzlerce farklı cevap alırız. Çünkü herkesin arkadaştan, arkadaşlıktan beklediği farklıdır. Kimimiz “iyi günde yanımızda olandır” diyecek; kimimiz “kötü günümüzde yanımızda olandır” diyecek. Kimimiz de biraz daha paylaşımcı olacak “iyi günde de kötü günde de yanımızda olandır” diyecektir. Ben bu görüşleri ret etmemekle birlikte tam olarak da katılamıyorum. Niye diyebilirsiniz, şöyle ki;
İki insanı bir biriyle tanıştıralım, onlara “bundan böyle bir birinizin iyi gününde de kötü gününde de birlikte olacaksınız. Güzellikleri paylaşacak, üzüntülere ortak olacaksınız.” desek ve bunlarda kabul etse. Bu iki kişi arkadaş mıdır?
Öte yandan aynı güzellikleri, aynı üzüntüleri yıllarca beraber yaşamış, aynı idealleri paylaşmış, hep beraber aç kalınmış, hep beraber karın doyurulmuş ama epeydir birbirinden ayrı olanlar da arkadaş değil midir?
Bence arkadaşlık tanımlanabilecek bir kavram değildir. Bambaşka bir şeydir arkadaşlık. Her hangi bir çıkar düşüncesi olmaksızın yapılan dostluktur. Bir kişinin gerçek anlamda bir arkadaşı olması kadar güzel bir şey yoktur. Bol arkadaşlıklar.
